Weekendoverpeinzing: Artikel ‘Doodsstrijd op de lokale nieuwsmarkt’ gedoe in ‘oud denken’

Bij de Nieuwe Reporter een lezenswaardig verhaal van Peter Olsthoorn over uitgevers, adverteerders, hyperlokaal en subsidies. Conclusie: gedoe in ‘oud denken’ van de keten.

• Kleine uitgevers doen zelf te weinig aan out-of-the-box denken en blijven vasthouden aan ‘lokaal suffertje’
• Subsidies en lokale omroepen verstoren gevecht om adverteerder nauwelijks
• Eigen advertentie prijsbeleid bruto/netto verhoudingen geeft adverteerder de macht in handen
• Dichtbij.nl heeft eerder regionaal commercieel belang dan hyperlokaal redactioneel belang

Hij begon zijn verhaal met wat faillisementen en reorganisaties in de regionale- en lokale krantenmarkt. Vervolgens aangevuld met de concurrentiestrijd in het advertentie domein – in het bijzonder het belang van de betaalde gemeente pagina’s – en tot slot het al dan niet eerlijk verdelen van subsidiegelden in relatie tot het verschijnsel hyperlokaal nieuws.

Volgens mij allemaal gewone marktwerking. En om met het laatste te beginnen, die paar miljoen euro subsidie die jaarlijk al dan niet eerlijk wordt verdeeld, zal de krantenwereld echt niet ingrijpend veranderen. Of de overheid invloedrijk is in de lokale concurrentiestrijd is volgens mij slechts een veronderstelling. Natuurlijk zullen bepaalde uitgevers het argument gebruiken om er een paar extra adverteerders mee binnen te halen. Maar een gemiddelde inkoper bij een gemeente weet ook dumpprijzen af te dwingen, waardoor die eventuele extra hoeveelheid advertenties in dat ene lokale blaadje slechts dient als compensatie voor de slecht betaalde wekelijkse gemeentepagina. Maar te stellen dat je blaadje juist door die pagina beter gelezen wordt is volgens mij nog nooit met enig wetenschappelijk onderzoek getoetst. Gedoe in ‘oud denken’ blijft gewoon een onderdeel van de verkoopmethoden in landelijke- regionale- en lokale krantproducten. Bruto- en nettoprijzen, dreigen met NMA, allemaal verschijnselen van een stervend landschap. Het gevecht om de adverteerder is slechts een gevecht om de inhoud van zijn portemonnee. Geen enkele verkoper onderhoudt echt contact met zijn klanten, de verkoop omvat doorgaans een halfjaar- of een jaarcontract en weg is de verkoper. De gemiddelde adverteerder geeft achteloos haar of zijn geld uit, terwijl er nauwelijks tijd wordt besteed aan een echt crossmediaal lokaal marketingplan. De ondernemer heeft het doorgaans te druk met al haar of zijn dagelijkse bezigheden. Dat is ook goed terug te zien in de massale hoeveelheid hopeloos verouderde websites die een paar jaar geleden werden gebouwd door goedwillende neefjes op een zolderkamer.

Dan het stapje naar hyperlokaal nieuws. Ik volg die bewegingen nu al ruim 2 jaar, toen de term in ons land werd geïntroduceerd door Bart Brouwers van wat nu binnen TMG dichtbij.nl heet. Mijn ervaringen zijn op dit gebied niet hyperpositief. Ik trok zelf de stekker uit vier kleine initiatieven, die gewoon door gebrek aan hyperlokale redactie niet werkten. De hyperlokale burgerjournalist bestaat slechts in de vorm van een tweet, misschien met een snel filmpje op YouTube, verder komen we niet. Georganiseerd hyperlokaal nieuws is schaars, natuurlijk verschijnen er puur willekeurige soundbytes, foto’s en filmpjes van hetgeen er lokaal gebeurt, maar deze vorm van nieuws kent geen structuur, die te vangen is binnen het domein van een uitgever. Toch kan subsidiegeld in dat segment nauwelijks concurrentieverstoring veroorzaken. De eenmalige 4 ton voor het TMG project zou dat met een landelijke hyperlokale dekking nauwelijks voor elkaar kunnen krijgen. Ook verstoren lokale omroepen een dergelijke balans niet ingrijpend. Subsidies die daar terecht komen zijn doorgaans bedoeld om nieuwe apparatuur te kopen en programma’s te ontwikkelen. Daarnaast zijn ze gehouden aan strikte regels om advertentie inkomsten binnen te halen.

Het totale verhaal straalt een nogal wat klagerig geluid uit, terwijl suggesties om juist samen te werken op lokaal niveau, niet worden gedaan. Mijn ervaring is dat vooral de kleinere lokale uitgever niet de innovatieve slagkracht heeft om out-of-the-box te denken. Ik zie talloze websites van lokale suffertjes, met slechts een te downloaden PDF van de printversie. Geen actualiteit, geen crossmediale koppelingen vanuit print naar web, geen social media ontwikkelingen, geen samenwerking, dus geen integrale aanpak van de distributie van relevant lokaal redactioneel- en commercieel nieuws. En dan ga ik nog voorbij aan het feit dat de afhankelijkheid van een gemeentehuis van één lokaal printblaadje voor de gemeentepagina eerder gewoonte is dan noodzaak. Moderne gemeentes die zichzelf als uitgever zien binnen een stuk citymarketing leren al heel gauw dat het bereik van hun eigen nieuws regio overstijgend is. En dat past binnen de landelijke ontwikkeling om in de komende decennia meer te fuseren. Dus die puur gemeentelijke pagina is ook slechts een korte termijn verschijnsel van nauwelijks enige blijvende waarde in het spel binnen de keten. Wil je dus meedoen in hyperlokaal nieuws, dat moet je regio overstijgend denken, doen en handelen. Maar je moet wel deel uitmaken van die regio, je redt dat niet zomaar vanuit een landelijk hoofdkantoor en ook niet met zomaar één potje subsidie.